E F Q M Kriter 5 – Performans Ve Dönüşüme Yön Verme Eğitimi Gerçekleştirildi
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin EFQM Modeli saha hazırlık çalışmaları kapsamında düzenlediği kriter bazlı eğitimler, “Kriter 5 – Performans ve Dönüşüme Yön Verme” eğitimiyle devam etti. Doç. Dr. Fatih Yaman tarafından verilen eğitimde; performans, dönüşüm, inovasyon, teknoloji, veri, bilgi, varlıklar ve kaynakların bütünleşik bir yönetim anlayışıyla ele alınması gerektiği vurgulandı.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinde, EFQM Modeli Ödül ve Tanıma Programı kapsamında 12–16 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek saha ziyaretine yönelik hazırlıklar devam ediyor. Kriter takımları ile akademik ve idari birimlerin saha ziyaretine hazırlık düzeylerini güçlendirmek amacıyla düzenlenen kriter bazlı eğitimler kapsamında, 4 Eylül 2026 Cuma günü Ahi Evran Kongre ve Kültür Merkezi 15 Temmuz Millî İrade Salonu’nda “Kriter 5 – Performans ve Dönüşüme Yön Verme” eğitimi gerçekleştirildi.
Kriter 5 Lideri Doç. Dr. Fatih Yaman tarafından verilen eğitime Üniversite Rektörü Prof. Dr. Mustafa Kasım Karahocagil ile üniversite yöneticileri, birim kalite koordinatörleri ve kriter takımı üyeleri katıldı.
Kriter 5, Stratejiyi Uygulamaya ve Sonuca Bağlıyor
Doç. Dr. Fatih Yaman, eğitimin başlangıcında Kriter 5’in EFQM Modeli içerisindeki yerini açıklayarak kriterin; amaç, vizyon, strateji, kurum kültürü ve liderlikle belirlenen kurumsal yönü, uygulamalara ve ölçülebilir sonuçlara bağladığını ifade etti.
Kriter 5’in yalnızca performans göstergelerinin izlenmesinden ibaret olmadığını belirten Doç. Dr. Fatih Yaman; stratejinin süreçler, projeler, veriler, teknolojiler, riskler, varlıklar ve kaynaklar aracılığıyla uygulamaya dönüştürülmesini kapsadığını söyledi.
Eğitimin temel amacının Kriter 5’i ezberlemek değil, Üniversitenin çalışan yönetim sistemini somut kanıtlarıyla anlatabilmek olduğunu vurgulayan Yaman, her birimin kendi sorumluluk alanı için “süreç–gösterge–risk–iyileştirme–sonuç” zincirini kurması gerektiğini belirtti.
Saha ziyaretinde genel ifadeler yerine hedef, gerçekleşme, alınan karar, yürütülen uygulama ve ölçülebilir sonuç içeren gerçek örneklerin sunulmasının önemine dikkat çekildi.
Kriter 5’in Beş Temel Yönetim Sorusu Ele Alındı
Sunumda “Performans ve Dönüşüme Yön Verme” kriteri beş alt başlık altında incelendi. Her alt kriterin aynı yönetim sisteminin farklı bir boyutunu değerlendirdiğini belirten Doç. Dr. Fatih Yaman, Kriter 5’in şu temel sorulara cevap aradığını ifade etti:
-
Performansı nasıl yönlendiriyoruz?
-
Gelecek için nasıl dönüşüyoruz?
-
İnovasyon ve teknolojiye nasıl yön veriyoruz?
-
Veriyi nasıl içgörüye ve karara dönüştürüyoruz?
-
Varlık ve kaynakları nasıl sürdürülebilir biçimde yönetiyoruz?
Bir yaklaşımın saha ziyaretinde güçlü kabul edilebilmesi için yalnızca yapılan faaliyetlerin anlatılmasının yeterli olmadığı vurgulandı. Yaklaşımın neden geliştirildiğinin, kurumun hangi birimlerinde ve ne ölçüde uygulandığının, nasıl değerlendirildiğinin ve öğrenme sonucunda hangi iyileştirmelerin gerçekleştirildiğinin RADAR mantığıyla ortaya konulması gerektiği belirtildi.
Performans Yönetimi Gösterge Takibinden Daha Fazlasını İfade Ediyor
Kriter 5.1 kapsamında performansa yön vermenin yalnızca gösterge sonuçlarının izlenmesi olmadığı; operasyonların, süreçlerin, projelerin, risklerin, fırsatların ve iş sürekliliğinin birlikte yönetilmesini gerektirdiği ifade edildi.
Üniversitenin stratejik amaçlarının günlük yönetime dönüştürülmesi, süreç ve operasyonların performansının izlenmesi, proje portföyünün önceliklendirilmesi, risk ve fırsatlar arasında denge kurulması ve iş sürekliliğinin güvence altına alınması gerektiği belirtildi.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinde süreçler, faaliyetler, performans göstergeleri, riskler ve iyileştirmeler arasındaki ilişkinin Bütünleşik Kalite Yönetim Sistemi üzerinden kurulduğunu aktaran Doç. Dr. Fatih Yaman, birimlerin sorumlu oldukları süreçleri ve bu süreçlerin göstergelerini açık biçimde bilmeleri gerektiğini söyledi.
Birimlerin hedeflenen değerden sapma olduğunda sapmanın nedenini analiz etmesi, ilgili riski belirlemesi, sorumlusu ve tamamlanma tarihi tanımlanmış bir iyileştirme kararı alması ve uygulamanın etkisini yeniden ölçmesi gerektiği vurgulandı.
Sahada güçlü bir anlatımın; süreç, sayısal veri, karar, uygulama ve ölçülmüş sonuç bileşenlerini birlikte içermesi gerektiği ifade edildi.
Dönüşümün Sistematik Biçimde Yönetilmesi Gerekiyor
Kriter 5.2 kapsamında dönüşümün birbirinden bağımsız projeler listesi olmadığı; ihtiyaçların belirlendiği, önceliklendirildiği, kaynaklandırıldığı, uygulandığı ve etkisinin ölçüldüğü yönetilen bir portföy olduğu belirtildi.
Dönüşüm ihtiyaçlarının PESTLE ve GZFT analizleri, paydaş beklentileri, performans sonuçları ve riskler üzerinden belirlenmesi; bu ihtiyaçların stratejik önem, paydaşlara sağlayacağı değer, aciliyet, kurumsal kapasite ve risk düzeyi dikkate alınarak önceliklendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin dönüşüm yaklaşımının;
-
PR-039 Dönüşüm Yönetimi Prosedürü,
-
3.0 Dönüşümü Yönetmek üst süreci,
-
Dönüşüm Politikası,
-
Yönetişim Modeli Prosedürü ile güvence altına alındığı belirtildi.
AYDEP ve yeterlik temelli eğitim modeli, BKYS’nin yeni nesle dönüşümü, Üniversitenin süreç mimarisinin yenilenmesi, Yapay Zekâ Koordinatörlüğünün kurulması ve platform temelli iş modellerinin geliştirilmesi, Üniversitenin önemli dönüşüm örnekleri arasında gösterildi.
Dönüşüm çalışmalarında ihtiyaç ve karar kaydının, sorumluların, ayrılan kaynakların, pilot uygulamaların, yayılım kayıtlarının, performans sonuçlarının ve geri bildirimlere dayalı iyileştirmelerin birlikte sunulması gerektiğine dikkat çekildi.
İnovasyon ve Teknoloji Değer Üretmeli
Kriter 5.3 kapsamında bir kurumda kullanılan teknolojilerin isimlerini sıralamanın yeterli olmadığı; fikirden paydaş değerine uzanan sistematik bir inovasyon sürecinin gösterilmesi gerektiği vurgulandı.
Yeni fikirlerin “Bir Fikrim Var”, Memnuniyet Yönetim Sistemi, danışma kurulları ile çalışan ve öğrenci önerileri gibi farklı kaynaklardan toplanabileceği belirtildi. Bu fikirlerin stratejik uyum, paydaş değeri, uygulanabilirlik, etik ve risk boyutlarıyla değerlendirilmesi; uygun fikirlerin prototip, pilot veya proje olarak denenmesi ve başarılı uygulamaların diğer süreç ve birimlere yayılması gerektiği ifade edildi.
Üniversitenin inovasyon ve teknoloji ekosistemi kapsamında İnovasyon Politikası, Öneri Sistemi Usul ve Esasları, Değişikliklerin Yönetimi Prosedürü ile Yenileşim ve Teknoloji Kaynaklarının Yönetimi süreci hakkında bilgi verildi.
Teknoloji Transfer Ofisi, Ar-Ge Direktörlüğü, BARGEK, “Bir Fikrim Var” sistemi, Değer Tasarım toplantıları, Proje Pazarı, öğrenci ekipleri, AHİLAB ve BAP desteklerinin inovasyon ekosisteminin önemli bileşenleri olduğu belirtildi.
BKYS, AYDEP, UNİS, BAPOS, OBS, PBS, EBYS, MYS ve AYS gibi kurumsal bilgi sistemleri ile yapay zekâ destekli analiz ve kâğıtsız iş akışlarının Üniversitenin dijital dönüşümüne katkı sunduğu ifade edildi.
Verinin Yönetim Kararına Dönüşmesi Vurgulandı
Kriter 5.4 kapsamında verinin yalnızca rapor üretmek amacıyla toplanmaması; analiz, içgörü, karar, uygulama ve sonuç zincirini beslemesi gerektiği belirtildi.
Verinin sahibinin, kaynağının, tanımının, yetkilendirme düzeyinin, kalite ve güncellik durumunun açık biçimde tanımlanması gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Fatih Yaman; eğilim analizleri, karşılaştırmalar, kök neden analizleri ve tahminleme çalışmalarının yönetim kararlarında kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Üniversitenin BKYS, AYDEP, UNİS, BAPOS, OBS, PBS, EBYS, MYS ve AYS gibi sistemler üzerinden elde ettiği verilerin hedef–gerçekleşme analizleri, yıllar arası eğilimler, kök neden analizleri, yönetimin gözden geçirmesi toplantıları ve kurul kararlarında kullanıldığı belirtildi.
Bilginin korunması ve güvenliğinin ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler, yetkilendirme, yedekleme ve siber risk yönetimi uygulamalarıyla sağlandığı ifade edildi.
Saha ziyaretinde birimlerden “Topladığınız bir verinin somut bir yönetim kararını değiştirdiği örneği gösterebilir misiniz?” sorusuna; veri, analiz, içgörü, karar ve ölçülen etki arasındaki ilişkiyi kurarak cevap vermelerinin beklendiği açıklandı.
Varlıklar ve Kaynaklar Yaşam Döngüsüyle Yönetiliyor
Kriter 5.5 kapsamında finansal, fiziki, beşerî, maddi olmayan ve doğal kaynakların yaşam döngüsü yaklaşımıyla yönetilmesi gerektiği belirtildi.
Finansal kaynakların performans esaslı bütçe, tahsis, gerçekleşme ve hesap verebilirlik anlayışıyla; fiziki kaynakların envanter, bakım, onarım, yenileme ve kalibrasyon süreçleriyle; insan kaynağının ise yetkinlik, gelişim, görev devamlılığı ve bilgi aktarımıyla yönetilmesi gerektiği ifade edildi.
Veri, yazılım, patent, marka, itibar ve kurumsal hafıza gibi maddi olmayan varlıkların da Üniversitenin değer üreten kaynakları arasında olduğu vurgulandı. Enerji, atık, döngüsel ekonomi ve çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik çalışmaların ise sürdürülebilir kaynak yönetiminin önemli bir parçası olduğu belirtildi.
Üniversitenin Performans Programı, Bütçe ve Kesin Hesap kayıtları, İdare Faaliyet Raporu, Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu, envanter kayıtları, bakım-onarım ve kalibrasyon kayıtları, patent ve marka listeleri, Döngüsel Ekonomi Politikası, Sıfır Atık Yönergesi, enerji kullanım raporları ve sürdürülebilirlik raporlarının bu alandaki temel kanıtlar olduğu aktarıldı.
Birimler BKYS Üzerinden Canlı Kanıt Sunacak
Eğitimde, birimlerin saha ziyareti sırasında BKYS üzerinden yapacağı canlı kanıt gösterimlerine ilişkin bilgiler de paylaşıldı.
Her birimin en güçlü örneğini üç dakika içerisinde gösterebilecek biçimde hazırlık yapması gerektiği belirtilerek canlı gösterimde şu unsurların birlikte sunulması istendi:
-
Birimin sorumlu olduğu süreç,
-
Performans göstergesinin hedefi ve gerçekleşmesi,
-
Yıllar itibarıyla performans eğilimi,
-
Stratejik hedef ilişkisi,
-
Risk puanı ve uygulanan kontroller,
-
Sapma ve kök neden analizi,
-
Alınan kurul veya komisyon kararı,
-
Sorumlu kişi ve tamamlanma tarihi,
-
İyileştirme planı ve kanıtları,
-
İzleme kayıtları ve ölçülen etki.
Saha ziyaretinde “Yaptık” şeklindeki genel ifadeler yerine “Neden yaptık, nasıl yaygınlaştırdık, neyi ölçtük ve ne öğrendik?” sorularına cevap veren bütüncül bir anlatım yapılması gerektiği vurgulandı.
“KAEÜ’nün Başarısı Bütünleşik Yönetim Sisteminin Sonucudur”
Doç. Dr. Fatih Yaman, sunumunun sonunda Kriter 5’in güçlü biçimde anlatılmasının, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin başarılarının rastlantısal olmadığını göstereceğini ifade etti.
Üniversitenin başarısının; strateji, süreç, veri, risk, teknoloji, kaynak ve sürekli iyileştirme bileşenlerini bir araya getiren bütünleşik bir yönetim sistemiyle üretildiğini belirten Yaman, her birimin bu yönetim sisteminin kendi faaliyet alanındaki karşılığını somut kanıt ve ölçülebilir sonuçlarla sunması gerektiğini söyledi.
Rektör Karahocagil: “EFQM Modeli Başlı Başına Bir Kurumsal Dönüşümdür”
Doç. Dr. Fatih Yaman’ın sunumunun ardından söz alan Üniversite Rektörü Prof. Dr. Mustafa Kasım Karahocagil, EFQM Modeli saha hazırlık çalışmalarını yakından izlediğini ve yürütülen çalışmalardan duyduğu memnuniyeti ifade etti.
Kriter bazlı eğitimlerin saha hazırlık sürecindeki önemine dikkat çeken Rektör Karahocagil, eğitimlere katılım sağlayan yöneticilere, birim kalite koordinatörlerine, kriter takımı üyelerine ve çalışanlara teşekkür etti.
“Performans ve Dönüşüme Yön Verme” kriterinin Üniversite açısından son derece önemli olduğunu belirten Rektör Karahocagil, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin uzun süredir dönüşüm odaklı bir yönetim anlayışıyla hareket ettiğini ifade etti.
Bütünleşik Kalite Yönetim Sistemi ve AYDEP başta olmak üzere Üniversite tarafından geliştirilen yazılımların, yapay zekâ uygulamalarının ve dijital yönetim sistemlerinin kurumsal dönüşümün önemli araçları olduğunu belirten Rektör Karahocagil, Üniversitenin yalnızca teknoloji kullanan değil, kendi yönetim ve eğitim teknolojilerini geliştiren bir kurum hâline geldiğini söyledi.
Üniversitenin süreç yönetim sisteminde “3.0 Dönüşümü Yönetmek” başlıklı bir üst sürecin oluşturulduğunu ve Dönüşüm Politikası’nın yürürlüğe konulduğunu hatırlatan Rektör Karahocagil, dönüşüm faaliyetlerinin sistematik, izlenebilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulduğunu ifade etti.
“Dönüşümü Gerçekleştirdik, Şimdi Sürdürülebilir Kılmaya Çalışıyoruz”
EFQM Modelinin uygulanmasının başlı başına bir kurumsal dönüşüm olduğunu vurgulayan Rektör Karahocagil, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin bu modeli uygulayan öncü kamu üniversiteleri arasında yer aldığını belirtti.
Üniversitenin 2023 yılında EFQM 5 Yıldız Belgesi alarak kurumsal gelişim yolculuğunda önemli bir başarı elde ettiğini hatırlatan Rektör Karahocagil, sözlerini şöyle sürdürdü:
“EFQM Modelini uygulamak, Üniversitemiz açısından başlı başına bir dönüşümdür. Bu dönüşümü gerçekleştirdik ve 2023 yılında beş yıldızla belgelendirdik. Ancak dönüşüm bir kez tamamlanıp bırakılacak bir çalışma değildir. Asıl önemli olan, dönüşüm kapasitesini korumak, yeni ihtiyaçları doğru okumak ve değişen koşullara göre kurumumuzu sürekli geliştirmektir.”
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinin dönüşümü sürdürülebilir kılmak amacıyla yeni kurumsal yapılar oluşturduğunu belirten Rektör Karahocagil; Yapay Zekâ Koordinatörlüğü, Sürdürülebilirlik Koordinatörlüğü ve farklı alanlarda kurulan koordinatörlüklerin değişen ihtiyaçlara cevap vermek ve Üniversitenin geleceğini yönlendirmek amacıyla hayata geçirildiğini ifade etti.
Bu yapılanmaların yalnızca organizasyon şemasına eklenen birimler olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Rektör Karahocagil, her bir yapının somut hedefler, projeler, performans göstergeleri ve ölçülebilir sonuçlarla Üniversitenin dönüşümüne katkı sunmasının beklendiğini belirtti.
“Daha Başarılı Olmak İçin Birlikte Çalışmalıyız”
Kurumsal dönüşümün yalnızca üst yönetimin veya belirli bir çalışma grubunun sorumluluğunda olmadığını ifade eden Rektör Karahocagil, başarının tüm akademik ve idari birimlerin ortak katkısıyla mümkün olabileceğini söyledi.
Stratejinin süreçlere, süreçlerin performans göstergelerine, performans sonuçlarının ise risk ve iyileştirme kararlarına bağlanması gerektiğini belirten Rektör Karahocagil, bu bütünlüğün Üniversitenin yönetim kapasitesini ve sürdürülebilir başarısını güçlendireceğini ifade etti.
Üniversitenin bugüne kadar önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini ancak daha başarılı olmak ve elde edilen gelişimi sürdürülebilir hâle getirmek için bütün yöneticilerin ve çalışanların aynı amaç doğrultusunda birlikte çalışması gerektiğini vurguladı.
Rektör Karahocagil, saha hazırlık çalışmalarına liderlik eden Kalite Yönetim Koordinatörlüğüne, Kriter 5 Lideri Doç. Dr. Fatih Yaman’a, kriter liderlerine ve yardımcılarına, kriter takımı üyelerine, yöneticilere, birim kalite koordinatörlerine ve sürece katkı sağlayan tüm çalışanlara teşekkür etti.
Saha Hazırlık Çalışmaları Devam Edecek
Soru, görüş ve değerlendirmelerin paylaşılmasının ardından eğitim tamamlandı. Akademik ve idari birimlerden saha ziyaretine kadar sorumlu oldukları süreçleri, performans göstergelerini, riskleri, iyileştirme çalışmalarını, dönüşüm ve inovasyon örneklerini, veriye dayalı yönetim kararlarını ve kaynak yönetimi kanıtlarını gözden geçirmeleri istendi.
EFQM Modelinin yedi kriterine yönelik olarak planlanan saha hazırlık eğitimleri belirlenen program doğrultusunda devam edecek. Eğitim sonuçlarının birimlerin uygulamalarına yansıtılması ve 12–16 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek saha ziyaretinde Üniversitenin bütünleşik yönetim sisteminin somut örnek ve ölçülebilir sonuçlarla ortaya konulması hedefleniyor.
| İlgili Süreç | KİDR İlişkisi | ISO 9001:2015 İlişkisi | EFQM İlişkisi |
|---|---|---|---|
| Performansın İzlenmesi ve Değerlendirilmesi | A.2.3. Performans yönetimi; A.3.4. Süreç yönetimi | 6.1 Risk ve fırsatları belirleme faaliyetleri; 9.1 İzleme, ölçme, analiz ve değerlendirme | 5.1 Performansın yönlendirilmesi ve riskin yönetilmesi |
| 3.0 Dönüşümü Yönetmek | A.1.3. Kurumsal dönüşüm kapasitesi | 6.3 Değişikliklerin planlanması; 10.3 Sürekli iyileştirme | 5.2 Kurumun gelecek için dönüştürülmesi |
| 3.10 Yenileşim ve Teknoloji Kaynaklarının Yönetimi | A.1.3. Kurumsal dönüşüm kapasitesi; C.1.1. Araştırma süreçlerinin yönetimi | 7.1.6 Kurumsal bilgi; 8.5.6 Değişikliklerin kontrolü | 5.3 İnovasyonun gerçekleştirilmesi ve teknolojiden yararlanılması |
| Bilgi Yönetimi ve Bilgi Güvenliğinin Sağlanması | A.3.1. Bilgi yönetim sistemi | 7.5 Dokümante edilmiş bilgi; 9.1 İzleme, ölçme, analiz ve değerlendirme | 5.4 Veri, bilgi ve kurumsal bilginin kullanılması |
| İnsan, Mali, Fiziki ve Teknolojik Kaynakların Yönetimi | A.3.2. İnsan kaynakları yönetimi; A.3.3. Finansal yönetim | 7.1 Kaynaklar; 7.1.2 İnsanlar; 7.1.3 Altyapı; 7.1.5 İzleme ve ölçme kaynakları | 5.5 Varlıkların ve kaynakların yönetilmesi |
